Dasturchilar uchun AI va Avtomatlashtirish
AI sizga
qanchaga tushadi?
Modul 1 · Dars 1.4
AI so‘z bilan emas —
token bilan gaplashadi va pul oladi.
Bugun schyotchikni o‘qishni o‘rganamiz
Dars 1.4
Shu darsdan nima olasiz
- Token nima ekanini va matn qanday tokenlarga bo‘linishini tushunasiz
- Kontekst oynasi, kirish/chiqish tokenlari va narx qanday bog‘langanini bilasiz
- Obuna yoki API — qaysi biri sizga arzonroq tushishini tanlaysiz
Asos
Token nima?
- Modelning "bo‘g‘ini": so‘z ham emas, harf ham emas
- Inglizcha: 1 token ≈ 4 harf; 100 so‘z ≈ 130–150 token
- O‘zbek/rus matni ko‘proq token oladi = bir xil gap qimmatroq
- Kod esa odatda samarali tokenlanadi
Narx nimadan tuziladi
Nega uzun suhbat qimmatlashadi?
- Narx = kirish tokenlari + chiqish tokenlari (chiqish qimmatroq)
- Har yangi xabarda butun tarix qaytadan yuboriladi
- Kontekst oynasi — model bir vaqtda yodida tuta oladigan hajm: prompt + fayl + tarix + javob
- Shuning uchun: yangi vazifa — yangi suhbat
Obuna yoki API — qaysi biri sizga?
| Obuna | API |
| To‘lov | Oyiga qat’iy summa | Ishlatilgan tokenga qarab |
| Kimga | Har kuni faol ishlatadiganga | Avtomatlashtirish, CI/CD |
| Limit | "Adolatli foydalanish" | Balans qancha — shuncha |
| Misol | Kunlik ish uchun obuna | Avtomatik review (Modul 4.6) |
Strategiya
Qaysi ishga qaysi modelni qo‘yasiz?
- Arzon va tez model: boilerplate, commit xabari, oddiy savol — kundalik ishning 80% i
- Kuchli model: arxitektura, murakkab debugging, katta feature rejasi
- "Bolg‘a kerak joyga ekskavator chaqirmang"
- Prompt caching: takrorlanadigan katta kontekst keshda ancha arzonlashadi
Narx tez o‘zgaradi
Narxni qayerdan tekshirasiz?
- Provayderning rasmiy pricing sahifasidan qarang — blog yoki eshitgan gapdan emas
- Kirish va chiqish tokenining narxi alohida — ikkalasini ham yozib oling
- Obuna olsangiz — oylik limitini ham tekshiring
- Narxni ko‘rgan sanangiz bilan yozib qo‘ying va har chorakda yangilang
Xulosa
Esda qoling
- AI token bilan hisob-kitob qiladi — matn uzunligi to‘g‘ridan-to‘g‘ri pul
- Uzun suhbat qimmat: yangi vazifaga yangi suhbat oching
- Ishning 80% iga arzon model yetadi — kuchlisini qiyin qarorga saqlang
Hozir qiling
O‘z xarajatingizni hisoblang
- Tez-tez yozadigan promptingizni tokenizer'da tekshiring: necha token ekan?
- O‘tgan oy AI'ga qancha sarflaganingizni hisobotdan qarang
- Qaysi vazifalarni arzonroq modelga o‘tkazishingiz mumkinligini yozib chiqing
Modul 1 yakunlandi · Keyingi modul
Endi qo‘llarni ishga solamiz
Professional Prompt Engineering · Modul 2